وقایع استرابادیه

گاه نگاری های شخصی من

میرفندرسکی
ساعت ۱۱:٢٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٤/۸  کلمات کلیدی:

بلاخره بعد از کلی تنبلی کردن امروز تصمیم گرفتم یکم در مورد مشاهیر گرگان سرچ یا همون جست و جو کنم. اولین اسمی که به ذهنم رسید میرفندرکسی بود. مثل همیشه اولین جایی هم که برای جست و جو سراغش می رم گوگل بود.

گوگل رو باز کردم و کلمه "میرفندرسکی" رو جست و جو کردم. حدود 87,900  مورد پیدا شد.

اول خوشحال شدم. اما بیشتر به یافته های گوگل دقت کردم و متوجه شدم بیشتر مطالب هیچ ربطی به میرفندرسکی مورد نظر من نداره و برای جست و جوی دقیق تر نیاز به اطلاعات بیشتر در مورد این شخصیت داشتم. اما فقط اسم"حکیم میرفندرسکی" رو شنیده بودم و اطلاعات دقیق تری نداشتم، پس همون رو در گوگل جست و جو کردم حدود 13,600 مورد نتیجه داشت که همگی مربوط به این حکیم گرگانی بود.

مولانا محمدباقر میرحسینی فِندِرسکی مشهور به میرفندرسکی از بزرگان دوره صفوی سرزمین استراباد بود. وی از حکما وعرفای امامیه بود که در حکمت طبیعی، الهی، ریاضی، علوم نقلیه و شعر و ادب، یگانه روزگار صفوی- قرن یازدهم هجری- بود.

یاکان او از سادات بزرگ استرآباد بودند و جد وی به نام «میرصدرالدین» در روستای فندرسک استرآباد صاحب زمین بود و پس از تاجگذاری شاه عباس یکم به دربار او پیوست. پدرش میرزابیک نیز در دستگاه شاه عباس خدمت می‌کرده است و مورد احترام بوده است.

ابوالقاسم در فندرسک، دهستانی از بخش رامیان در دوازده فرسنگی گرگان کنونی از بخش های استرآباد در سال 970 ق, 1563 م. زاده شد. وی مقدمات علوم را در همان نواحی فراگرفت و برای ادامه تحصیل، به مازندران و قزوین و در نهایت به اصفهان سفر کرد. گفته اند: او به هند نیز برای تحصیل سفر کرده است.

از میان داشمندان، نام شیخ بهایی، میرداماد و ملاصدرا به عنوان هم دوره میرفندرسکی به ثبت رسیده است. در مدرسه خواجه، علاوه بر شیخ بهایی و ملاصدرا، دانشمندان بنامی، چون میرداماد و میرفندرسکی، دارای حوزه تدریس شلوغی بودند. ملاحیدر خوانساری صاحب کتاب زبده التصانیف، استاد محقق خوانساری، هم دوره این دو به شمار می آید.

در مورد آثار این حکیم اطلاعات دقیقی نیست ولی در موارد زیر اکثر مورخان تایید کرده اند که مربوط به میرفندرسکی است:

1- رساله فی الحرکه و التحقیق فیها

2- رساله ای در تشکیک

3- شرح قصیده یائیه دارابی؛

4- شرح قصیده یائیه خلخالی؛

5- شرح قصیده یائیه گیلانی.

6-حواشی بر «جوگ باسشت»، متنی که میرفندرسکی بر آن حاشیه نوشته کتابی است در عرفان و حکمت هندی که در زمان «اکبرشاه» به فارسی ترجمه شد. اصل کتاب به نام «لگهویوگه و اسیشتهه»، چکیده‌ای است از منظومه بزرگ‌تری به نام «یوگه واسیشتهه» است که به نام‌های «مهار اماینه» و «واسیشتهه راماینه» نیز معروف است.

مهم‌ترین اثر میرفندرسکی رساله فارسی معروف به صناعیه است که به عنوان «حقایق الصنایع» نیز شهرت دارد.

اطلاعات زیادی در مورد این حکیم پیدا کردم که بیشترش رو مدیون گوگل هستم.

شرح تکمیلی زندگانی میرفندرسکی رو می تونید از وبسایت ویکی پدیا و همچنین اطلاعات کامل تر در وبسایت دایره المعارف طهور و وبلاگ قطعه ای از بهشت  پیدا کنید.

البته مطالب مختصری هم که من نوشتم از همین منابع بود و باید در اولین فرصت منابع جامع تر و رسمی تری رو در کتابخانه ها جست و جو کنم.لبخند