وقایع استرابادیه

گزارش پیمایش دیوار تاریخی گرگان

محمد چراغعلی — Thu, 24 May 2012 22:00:20 GMT

پیمایش دیوار تاریخی گرگان ، طولانی ترین دیوارآجری جهان صبح روز جمعه 29 اردیبهشت 1391 به همت شورای شهر و شهرداری گرگان و با همکاری سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری گرگان، سازمان نظام مهندسی ساختمان گرگان و همچنین سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ، با حضور جمع کثیری از شهروندن گرگانی، ورزشکاران به ویژه کوهنوردان ، فعالان رسانه ای، وبلاگ نویسان و جمعی از دوستداران تاریخ و طبیعت این سرزمین برگزار شد.

حاضرین در این راهپیمایی به نشانه حمایت از تاریخ و میراث این سرزمین 5 صبح روز جمعه در محله سبزه مشهد گرگان که در بافت تاریخی این شهر قرار دارند گرد هم آمدند. یکی از آثار تاریخی گرگان که مدت زیادی است مورد بی مهری مسئولان شهری و همچنین میراث فرهنگی و گردشگری گرگان قرار گرفته است بافت تاریخی این شهر است. این بافت در سال 1310 و پیش از بافت های تاریخی یزد و کاشان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است و براساس جدیدترین مطالعات و بررسی های میدانی به عمل آمده بیش از 300 بنای دارای ارزش تاریخی در گرگان وجود دارد و از این تعداد تاکنون تنها 25 بنای تاریخی به ثبت رسیده است. ولی در حال حاضر مرمت غیر اصولی بناهای تاریخی خریداری شده، ساخت و ساز غیر مجاز و عدم توجه سایر بناهایی که در حال تخریب هستند باعث نگرانی بسیاری از شهروندان و دلسوزان این دیار شده است.

چهار اتوبوس تدارک دیده شده بعد از تکمیل ظرفیت به سمت شرق استان و منطقه ای که پیمایش دیوار دفاعی گرگان آغاز می شود حرکت کردند. در این سفر یک روزه تعدادی از اطباع کشورهای خارجی که برای تحصیل فقه به ایران آمده اند نیز حضور داشتند. اولین توقف برای صرف صبحانه در جنگل های منطقه دلند بود و سپس در روستای قره یسر بعد از گفت و گو با اهالی روستا، استراحت و عکس یادگاری به سمت محل شروع پیمایش که روستای "تمرقره قوزی" است حرکت کردند.

بعد از حضور در روستای "تمرقره قوزی" از توابع شهرستان کلاله که ابتدای پیمایش از آنجا آغاز می شد ، مهندس حمید عمرانی رکاوندی معاون سازمان میراث فرهنگی در باره قدمت و تاریخ این دیوار توضیح داد. عمرانی در باره تاریخچه دیوار گرگان و اکتشافات صورت گرفته در این محل گفت: دیوار تاریخی گرگان با نام های سد اسکندر، سدفیروز، دیواردفاعی و مار سرخ شناخته می شود. طول آن 200 کیلومتر و ارتفاع آن بین 2 تا 10 متر متغییر است که با مصالح آجر مربعی به ابعاد 40 سانتی متر ساخته شده است. این دیوار در طول مسیر خود از تاسیسات وابسته مانند خندق، زنجیره ای از قلعه ها، کوره آجرپزی، سد و کانال های هدایت آب بوده است.

وی درباره سابقه اکتشاف این دیوارتوضیح داد: اولین بار در سال 75 توسط ژاک دمورگان قسمتی از دیوار کاوش شد. همزمان دکتر محمدیوسف کیانی کاوش های خود را آغاز کرد و با پرواز بر روی مسیر دیوار و عکس های هوایی مسیر دیوار بقایای دیوار را شناسایی کرد.

گفتنی است این اثر گرانبها در تاریخ 29/4/1378 در فهرست آثار ملی کشور به شماره 2345 به ثبت رسیده است.

در ادامه مسیر کوره های آجرپزی قرار دارد که به گفته کارشناسان میراث فرهنگی برای تولید آجرهای مورد نیاز دیوار از آن ها استفاده شده است. عمرانی در این باره گرفت: بیش از 150 کوره در طول مسیر وجود دارد که همگی برای تولید آجر های 40*40 سانتی متری دیوار استفاده می شده. این کوره ها با عمق یک متر در دل زمین ساخته شده اند و از خاروخاشاک برای سوخت آن ها استفاده می شده.

راهپیمایان بعد از پیمایش نمادین قسمتی از دیوار 200 کیلومتری گرگان و عبور از دشت های زیبای شرق استان در آتش کده ای که در روستای روستای قره دیب قرار دارد گرد هم آمدند. این آتش کده یکی از آثار باستانی مذهبی دوره ساسانی است که در مسیر دیوار تاریخی گرگان قرارد دارد و در حفاری های دهه 80 کشف شده که شامل آتشگاه های دوران ساسانی می شود. عمرانی با حضور در بین علاقمندان درباره این منطقه گفت: آتش کده دارای 4 ورودی و یک طاق قوسی است. بعد از آتش کده تورنگ تپه که در دهه 50 توسط فراونسویان کشف شد این دومین آتش کده کشف شده در دشت گرگان است.

وی افزود: حفاری ها در این مکان ادامه دارد اما با توجه به نزدیکی به گرگان رود روند تخریب آن زیاد است و به همین دلیل با استفاده از اندود کاهگل از آن حفاظت می شود.

راهپیمایان برای صرف نهار میهمان مردم و دهیار روستای گوگجه بودند. بعد از مراسم استقبال توسط ساکنین روستا و صرف ناهار، اسماعیل مرادپور دهیار این روستا ضمن خوش آمد گویی از شهروندان گرگانی و مسئولین برگزار کننده برای حضور در این روستا تشکر کرد. عبدالرضا چراغعلی نایب رییس شورای اسلامی شهر گرگان با تاکید بر اینکه هدف از این پیمایش ، جلب توجه افکار عمومی به این سازه منحصربه فرد بوده است بیان اعلم کرد که ثبت جهانی دیوار و اقدامات مرمت و بازسازی آن می تواند بر جذب گردشگر ودر نتیجه وضعیت روستاهای حاشیه این دیوار تاثیر چشمگیری داشته باشد. چراغعلی در پایان به قرائت بیانیه ای که در 5 بند تنظیم شده بود پرداخت. در متن این بیانیه آمده است:

بیانیه شرکت کنندگان در دومین پیمایش دیوار تاریخی گرگان

با یاری و لطف پروردگار، دومین پیمایش دیوار تاریخی گرگان در روز جمعه بیست و نهم اردیبهشت‏ماه سال یکهزار و سیصد و نود و یک در طول بخشی از مسیر این دیوار انجام شد.

شرکت ‏کنندگان در این پیمایش، شهروندانی از اقشار مختلف و علاقمندان به تاریخ غنی و کهن این بوم هستند که تعلق خاطر آنان به ارزش‎های فرهنگی سبب شد تا به منظور جلب توجه افکار عمومی و همت مسئولان برای حفظ بیشتر این ثروت‎ ملی و پتانسیل بالقوه توسعه منطقه، دراین راه گام نهند.

بی‎شک دیوار دفاعی گرگان با بیش از هزار و هفتصد سال قدمت و امتدادی دویست کیلومتری، طولانی‎ترین و بزرگ‎ترین میراث تاریخی کشور است که تاکنون آن‎چنان که باید، مورد توجه قرار نگرفته است.

شرکت کنندگان در این پیمایش، ضمن اعلام آمادگی جهت مشارکت برای زدودن غبار فراموشی از این اثر بزرگ، موارد ذیل را اعلام می‎دارند:

1. حمایت خود را از نامه مشترک حضرت آیت‎ا.. نورمفیدی نماینده محترم ولی‎فقیه در استان و مهندس قناعت استاندار گلستان که در اسفندماه سال گذشته خطاب به رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در خصوص توجه ویژه به این اثر منحصر به فرد و تمهیدات لازم برای ثبت جهانی دیوار گرگان به عنوان «میراث مشترک بشری» منتشر شد اعلام می‎دارند، خواستار پیگیری و توجه مسئولان سازمان مذکور به این نامه مهم و اختصاص بودجه مناسب و مستمر برای حفظ و احیای دیوار و به ویژه گنجاندن این موضوع در سفر چهارم استانی هیأت دولت هستند.

2. با عنایت به تجربیات جهانی در احیای معدود دیوارهای مشابه که موجب جذب گردشگران بسیاری از سراسر دنیا و کسب درآمدهای ملی و توسعه محلی است، شرکت کنندگان در پیمایش معتقدند دیوار دفاعی گرگان در صورت رسیدگی، پتانسیلی قابل توجه برای متحول ساختن وضعیت گردشگری در استان خواهد بود.

3. متاسفانه شهرت جهانی دیوار گرگان در مجامع تخصصی بیش از شناخت مردم کشورمان نسبت به این اثر است. از این رو شرکت کنندگان خواستار انتشار اطلاعات و تبلیغات موثر سازمان میراث فرهنگی برای معرفی این اثر باستانی در سطح ملی می باشند.

4. با توجه به تجربه استان در ثبت جهانی برج قابوس، بی‎شک دوراندیشی و برنامه‎ریزی درازمدت، مشکلات ثبت جهانی دیوار گرگان را در آینده کاهش می‎دهد و از هزینه‎های مضاعف جلوگیری می‎نماید. از این رو، ضمن اعتقاد جدی به اهمیت و ضرورت احداث خط آهن استراتژیک گرگان- اینچه برون، با توجه به عبور این خط آهن از دیوار دفاعی، شرکت کنندگان مصرانه از استاندار محترم گلستان تقاضا دارند با تدبیر خود دستور بررسی احداث گذر غیرهمسطح را در محدوده دیوار صادر نمایند. بی‎شک، چنین رویکردی خود موجب جلب توجه بیشتر به این دیوار خواهد شد.

5. ضمن درخواست جلوگیری از تجاوزات بیشتر به حریم دیوار و آزادسازی تجاوزات صورت گرفته، شرکت کنندگان تخصیص بودجه برای حفاری‎های بیشتر و بررسی احیای احتمالی بخشی از دیوار یا قلعه‎های مسیر دیوار را خواستارند و اعتقاد دارند که این هزینه‎ها، سرمایه گزاری‎های بلندمدت، مطمئن و ارزشمند در راستای تحقق و تقویت منافع ملی است و امیدوارند به یاری خداوند در سالی که به نام «تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی» نامگزاری شده است، این سرمایه ملی بی همتا تبدیل به فرصتی استثنایی برای تولید صنعت گردشگری و توسعه پایدار مناطق محروم استان شود.

شرکت کنندگان پیمایش دیوار تاریخی گرگان

بیست ونهم اردیبهشت‎ماه یکهزار و سیصد و نود و یک خورشیدی

در ادامه هدایایی که توسط شورای شهر و شهرداری گرگان تهیه شده بود به کودکان این روستا اهدا شد. این سفر با حضور در برج قابوس که در خرداد ماه به ثبت جهانی خواهد رسید پایان یافت.

روزنامه جمهوری اسلامی 26/02/1391 : تخریب ناهار خوران به بهانه مکان فرهنگی

محمد چراغعلی — Tue, 15 May 2012 15:38:08 GMT

دغدغه‌ها نسبت به تخریب و نابودی منابع طبیعی در ناهارخوران به بهانه احداث مکان فرهنگی

اعضای شورای شهر گرگان: ساخت موزه در تپه نورالشهداء تخریب ناهارخوران است
مدیر کل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس: راه رفته را باید کامل کنیم
اشاره:
بحث اقدامات عمرانی در منطقه جنگلی وگردشگری ناهار خوران ازجمله مواردی می‌باشد که در سال‌های اخیر توسط شهروندان گرگانی در شورای اسلامی این شهر طرح شده و سوالات زیادی را برای مردم منطقه و سایر هموطنان ایجادکرده است.این ساخت وسازهاکه به دو دسته تقسیم می‌شوند، مورد اول مالکین خصوصی و افراد سودجو هستند که با ایجاد سیم خاردار در اطراف اراضی ملی قصد ساخت وساز در این مکان را دارند، که در این مورد شهرداری با پیگیری‌های شورای شهر اقدامات بازدارنده را انجام داده است. اما مورد دیگری که بسیار قابل توجه بوده و در روزهای اخیر سوالات فراوانی پیرامون آن مطرح شده، مساله ساخت و ساز دراطراف بارگاه مطهر شهدای گمنام (تپه نورالشهدا)است که به جهت قطع درختان وخاکبرداری بی‌سابقه موجب تخریب ونابودی منابع طبیعی شده و مخالفت مردم ومسئولین منطقه رانیز به همراه داشته است.

ادامه این مطلب را از اینجا بخوانید.

مطلبی قدیمی مورخ 09/10/1390 : سبزپرس از گرگان گزارش می دهد.

محمد چراغعلی — Mon, 14 May 2012 19:54:19 GMT

سبزپرس - گزارش تصویری: بخشی از جنگل ناهارخوران در گرگان به خاطر ساخت موزه تخریب شده است. یکی از مخاطبان سبزپرس با ارسال عکس هایی از این بخش از جنگل ناهار خوران می گوید: «در چند سال گذشته در این بخش، جمعی از شهدای گمنام به خاک سپرده شده بودند و طبق اطلاعی که کسب کردیم، این بخش از جنگل برای ساخت موزه دفاع مقدس به ستاد کل نیروهای مسلح واگذار شده است.»

متن کامل و تصاویر این طرح از اینجا ببینید.

حمایت شهروندان از موضع شورای شهر برای ناهار خوران

محمد چراغعلی — Mon, 14 May 2012 05:43:15 GMT

مطلبی از هدف آگاهی بخشیدن است:

اتفاق جالبی که در این هفته افتاد این بود که عده ای از شهروندان گرگان اقدام به جمع آوری امضا برای صیانت از ناهارخوران کردند که تصویری از آن را در زیر مشاهده می کنید.

مطلبی خواندنی از مرتضی ایزدی: نفس ناهار خوران به شماره افتاده

قلعه خندان

محمد چراغعلی — Sun, 13 May 2012 21:14:43 GMT

امروز بعد از 50 سال گرگانی ها دوباره به صورت دسته جمعی به تپه قلعه خندان رفتند!!

بله!!

50 سال است که این مکان دیگر تفرج گاه و محل دور هم جمع شدن گرگانی ها نبوده و امروز بعد از 50 سال به همت شورای شهر و بازسازی های شهرداری در این تپه دوباره این اتفاق افتاد که امیدوارم ادامه داشته باشد.

اطلاع رسانی کنید!!! شورای شهر خواستار شد: توقف ساخت و ساز در ناهار خوران

محمد چراغعلی — Thu, 10 May 2012 16:24:34 GMT

یکی از مواردی که در سال های اخیر توسط شهروندان در شورای شهر مطرح شده و سوالات زیادی را در بین شهروندان گرگانی و سایر هموطنان بوجود آورده، بحث ساخت و ساز و اقدامات عمرانی در منطقه ناهار خوران است که به دو دسته تقسیم می شود. مورد اول مالکین خصوصی و افراد سودجو که با ایجاد سیم خاردار در اطراف اراضی ملی قصد ساخت وساز در این مکان را دارند، که در این موراد شهرداری با پیگیری های شورای شهر اقدامات بازدارنده را انجام داده است. اما موردی دیگری که بسیار قابل توجه بوده و در روزهای اخیر سوالات فراوانی پیرامون این موضوع شده، مساله ساخت و ساز اطراف بارگاه مطهر شهدای گمنامی است که برکت حضورشان در این منطقه بر کسی پوشیده نیست. بر همین اساس شوراسلامی شهر گرگان، طی جلسه ای رسمی، خواستار پاسخگویی مدیران و مسئولان این طرح در صحن علنی شورا شد.

گزارش کامل این نشست را از گرگان نیوز و سایت شورای شهر بخوانید.

اعضای شورای شهر گرگان: ساخت موزه در تپه نورالشهداء تخریب ناهارخوران است

نگرانی اعضای شورای شهر گرگان از ساخت موزه جنگ در ناهارخوران

گزارش تصویری خاک برداری در تپه نورالشهدا ناهار خوران

محمد چراغعلی — Tue, 08 May 2012 19:59:06 GMT

دو روزنامه گلشن مهم روز چهارشنبه 13 اردیبهشت در اقدامی جالب، صفحه آخر خود را به انتشار تصاویر تخریب ناهار خوران برای ایجاد موزه دفاع مقدس کرده است.

برای دریافت این گزارش تصویری به سایت رسمی این دوروز نامه مراجعه کنید.

http://golshanemehr.ir

فایل PDF این نشریه را از اینجا دانلود کنید.

البته سردار میرکریمی مدیرکل بنیاد حفظ آثار و ارزش های دفاع مقدس در مصاحبه ای که در سایت شبستان منعکس شده اعلام کرده اند که ساخت موزه دفاع مقدس آسیبی به منابع طبیعی وارد نمی کند.

صحبت از پژمردن یک برگ نیست ...

محمد چراغعلی — Tue, 01 May 2012 22:07:03 GMT

اسم گرگان را که می‌آوری، ناخودآگاه نخستین چیزی که به ذهن‌ها می‌آید جنگل «ناهارخوران» است؛ انگار تاریخ، جغرافیا و هویت فرهنگی و طبیعی مرکز استان گلستان به این خطه مربوط است. نام ناهارخوران برای تمام ایرانیان این قرابت با گرگان را دارد. حالا اما مدتی است این نماد بزرگ که بخشی از جنگل‌های هیرکانی عصر سوم زمین‌شناسی هم هست به نام انواع طرح‌ها دارد از دست می‌رود. یک روز در اثر ساختمان‌سازی و ویلاسازی، روز دیگر به نام طرح‌های گردشگری و حالا برای تاسیس یک موزه.

بزرگ‌ترین میراث طبیعی و تاریخی گرگان به دلیل ساخت و سازهای بی‌در و پیکر در خطر تخریب جدی قرار دارد. ناهارخوران در حاشیه جنوبی مرکز استان گلستان که نماد گرگان نیز به حساب می‌آید حالا با نام ساخت موزه در خطر تخریب جدی قرار گرفته است. این در حالی است که استان گلستان به دلیل جاری شدن سیل طی 12 سال گذشته که به زعم غالب کارشناسان، در اثر کاهش سطح پوشش گیاهی منطقه بوده، پرحادثه‌ترین استان کشور نام گرفته است. در همین حال کارشناسان معتقدند اگر روند تخریب‌ها در جنگل‌های گلستان و از جمله ناهارخوران گرگان همچنان ادامه داشته باشد باز هم باید شاهد جاری شدن سیل و رواناب، از دست رفتن جنگل‌ها، فرسایش خاک، رانش زمین و بسیاری دیگر از انواع بلایا و حوادث باشیم.

متن کامل این گزارش در روزنامه شرق.

میراث را آب می برد، سازمان میراث فرهنگی را خواب

محمد چراغعلی — Thu, 19 Apr 2012 23:08:57 GMT

طی هفته های گذشته، بر اثر بارندگی شدید و طغیان رودخانه گرگانرود، قمستی از دیواره ضلع جنوبی پل تاریخی آق قلا فروریخت. این پل متعلق به دوره صفویه که به شماره 919 در فهرست آثار ملی ثبت رسیده و تنها پل با تزیینات آجرکاری برآمده ایران بشمار می رود، در سایه سکوت مسئولین میراث فرهنگی و بانیان حفظ آثار تاریخی در حال فروریختن است.

در روزهای ابتدایی سیلاب، پایه جنوبی پل ترک برداشت که منجر به نشست قمستی از آن شد.

در این بین فرماندار آق قلا اعلام کرد: این پل در حادثه اول ترک جزیی گرفت ولی خوشبخانه پایه اصلی پل ترک نخورد و فقط قسمتی که از پایه که پیش از این نیز توسط میراث فرهنگی ترمیم شده بود دچار آسیب شد.

حاجی گلدی کر در بازدید از این پل باستانی با اشاره به خسارت ایجاد شده افزود: نیاز به مقام سازی و مرمت پل باستانی احساس می شود. بهمین جهت مکاتبات متعددی با دستگاه ذیربط استانی توسط فرمانداری صورت گرفته است و ضرورت تخصیص اعتبار ویژه به این پل به دستگاه های اجرایی منعکس شدده است.

قربان عباسی مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان نیز در بازدید از این پل تخصیص اعتبار ویژه علاوه بر اعتبار تملک دارایی اختصاص یافته به پل باستانی آق قلا خبر داد.

مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان اضافه کرد : کارشناسان میراث فرهنگی از نزدیک تمامی خسارات های وارد شده به این اثر باستانی را ارزیابی کردند و در اولین فرصت با مساعد شدن شرایط جوی کار مرمت و بازسازی نقاط آسیب دیده پل انجام خواهد گرفت.

متاسفانه بعد از گذشت نزدیک به یک ماه از شروع سیلاب هیچ اقدامی توسط مسئولان، بخصوص میراث فرهنگی برای جلوگیری از تخریب این پل انجام نشده است. به گفته شهروندان آق قلا و ساکنین اطراف پل، بعد از ریزش دیواره پل، مسئولین میراث فرهنگی با حضور در آق قلا، تنها به جمع آوری آجرهای ریخته شده در بستر رودخانه بسنده کرده اند.

کسی نیست این مسئولان را بیدار کند. پل آقلا در حال ریزش است و آقایان در حال اعلام آمارهای سفرهایی نوروزی. آمارهایی که معلوم نیست از کجا استخراج شده اند.

همه می دانیم که در آینده ای نزدیک علاوه بر تخریب خانه های تاریخی در کنار سکوت معنا دار مسئولین سخت کوش!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! میراث فرهنگی، از محله های قدیمی و آثاری مانند پل آق قلا هم خبری نخواهد بود.

گزارش تصویری از پل آق قلا

محمد چراغعلی — Wed, 04 Apr 2012 12:36:18 GMT

گزارش تصویری از پل آق قلا

آسیب دیدگی پایه تنها پل با تزیینات آجرکاری برآمده ایران

بالا آمدن اخیر سطح آب رودخانه گرگانرود باعث ایجاد خسارت به یکی از پایه های ضلع جنوبی تنها پل با تزیینات آجرکاری برآمده ایران در آق قلا شده است.